Bankrekeningen na een overlijden vrijgeven

Echtgenoot of familielid van de overledene, uw bankrekeningen kunnen na het overlijden worden bevroren. U heeft geen toegang meer tot het geld dat op deze bankrekeningen is gestort. Wat kunt u doen om complicaties te voorkomen?

De rekeningen van de overledene worden bij het overlijden geblokkeerd

De bankrekeningen van de overledene, van zijn of haar partner en van alle rekeningen waarvan hij of zij mede-eigenaar was (bijv. gemeenschappelijke rekeningen) worden door de bank geblokkeerd zodra deze op de hoogte is gebracht van het overlijden. De blokkering is effectief enkele uren na het overlijden. In sommige gevallen kan het een paar dagen duren. Haast u niet om uw bank op de hoogte te brengen.

Zodra de rekeningen geblokkeerd zijn, zal de bank aan de fiscale administratie een afdruk doorsturen van de tegoeden van de overledene de avond voor het overlijden. 

5000 euro ter beschikking voor de lopende uitgaven

Om dringende huishoudelijke uitgaven te kunnen doen, kan de echtgenoot of wettelijk samenwonende beschikken over de helft van de sommen die op alle bankrekeningen samen van de overledene staan tot een max. van 5000 euro, alle banken samen.

Om over deze gelden te kunnen beschikken moet u rechtstreeks een aanvraag indienen bij de bank, die het geld ter beschikking zal stellen op een niet-geblokkeerde rekening. 

Let erop om niet meer uit te geven dan 5000 euro. Als u meer uitgeeft stelt u zich bloot aan financiële sancties. Men neemt ook aan dat u de successie aanvaardt wanneer u meer uitgeeft dan dit maximum, ongeacht de toestand (bijv. als er meer schulden zijn dan tegoeden, dan neemt u ook de schulden over).

In het geval van een huwelijk onder het stelsel van scheiding van goederen, kan de overlevende echtgenoot zijn persoonlijke rekeningen laten deblokkeren door gewoon het originele exemplaar van het huwelijkscontract te tonen aan de bank. Deze rekeningen maken immers geen deel uit van de successie.

Hoe kunnen bankrekeningen worden gedeblokkeerd?

Onafhankelijk van de huwelijkse staat, zal de bank de bankrekeningen van de overledene pas vrijgeven wanneer ze het bewijs heeft ontvangen van de erfopvolging en mits het akkoord van alle erfgenamen.

Om de rekeningen te deblokkeren moet u de bank een document overhandigen dat bewijst dat u erfgenaam bent (het erfopvolgingscertificaat of -akte). Er zijn twee mogelijkheden om dit te bekomen:

 

De erfopvolgingsakte

Deze akte moet worden afgeleverd door een notaris en is van toepassing in de volgende gevallen:

  • Er bestaat een testament 
  • Er werd een huwelijkscontract op gemaakt
  • Een van de erfgenamen is minderjarig of niet handelingsbekwaam

De kosten voor een erfopvolgingsakte varieert van 400 tot 650 euro, afhankelijk van de toestand en de nodige onderzoeksdaden om de akte op te maken.

Het erfopvolgingscertificaat

Als uw situatie "eenvoudig" is, geen testament, geen huwelijkscontract en geen minderjarige erfgenaam of handelingsonbekwame erfgenaam, kunt u zich wenden tot het erfeniskantoor van uw gemeente dat u binnen de vier weken het erfopvolgingscertificaat zal afleveren.

Bij sommige gemeenten kunt u de aanvraag online indienen, kijk op de website voor meer informatie. Het certificaat is gratis.

Alle tegoeden van de overledene verzamelen

Als u niet zeker bent dat u kennis hebt van alle bestaande bankrekeningen van de overledene, kunt u vragen om een onderzoek van tegoeden te laten uitvoeren bij alle Belgische banken. Dit kan via uw notaris of via de Belgische vereniging van banken en beursgenoteerde bedrijven. De kosten hiervoor bedragen 150 euro.

In België bedraagt het totaal van de tegoeden op slapende bankrekening meer dan 250 miljoen euro. Het bedrag van niet opgevraagde levensverzekeringen is meerdere miljarden euro.