Het schrijven van een testament: Wie, wat, waarom en hoe?

Als we het over erfenis hebben, komt er steeds één woord terug: " testament". Inderdaad, ook nu nog blijft het het basisinstrument om de nalatenschap te plannen. Maar het is echt nuttig voor iedereen? Is het mogelijk om zelf een testament te schrijven? Waar bewaar je deze? Waar moet je je bewust van zijn? Wat gebeurt er als je van gedachten verandert? Veel vragen die vaak onbeantwoord blijven! Hier een kleine "gids" voor meer duidelijkheid.

Is het noodzakelijk om een testament op te stellen?

Nee, je hoeft geen testament te schrijven. In België bestaat er inderdaad een wet die het mogelijk maakt om te bepalen wie de goederen van een overledene zal erven als de overledene geen testament heeft opgemaakt. Dit staat bekend als "wettelijke deconcentratie van de nalatenschap". In dit geval gaat de nalatenschap terug naar de wettelijke erfgenamen, namelijk in eerste instantie de potentiële echtgeno(o)t(e) en de directe nakomelingen (kinderen en kleinkinderen) van de overledene. Afhankelijk van de gezinssituatie is het echter mogelijk dat andere mensen erven, bijvoorbeeld broers en zussen, of zelfs ouders!

Het kan echter zijn dat de manier waarop uw eigendommen wettelijk worden verdeeld, niet voldoet aan uw wensen. Het is inderdaad mogelijk dat u een groter deel van uw vermogen wilt overlaten aan een kind in moeilijkheden. Een ongerelateerd familielid als uw erfgenaam aanwijzen? Of een deel van uw vermogen aan een vereniging geven? In dit geval is een testament vereist. U dient zich er ook van bewust te zijn dat uw testament ook wensen kan bevatten die geen verband houden met uw vermogen; bijvoorbeeld het soort ceremonie dat gewenst is of instructies met betrekking tot een mogelijke orgaandonatie.

 

Wat voor soort testament moet je kiezen? 

In België zijn er drie soorten testamenten: het authentieke, het internationale of het holografische testament. En natuurlijk hebben ze elk hun eigen specifieke kenmerken:

  • Het authentieke testament is een notariële akte. De erflater dicteert zijn wensen aan een notaris in het bijzijn van twee getuigen (of een tweede notaris);
  • De internationale testamenten kunnen gemakkelijk worden uitgevoerd in alle landen die het verdrag hebben geratificeerd en die deze methode toepassen. Ook dit vereist de tussenkomst van een notaris en twee getuigen;
  • Het holografisch testament is alleen door de erflater geschreven.

Natuurlijk heeft elk zijn voor- en nadelen. Zo is het authentieke testament zeker geldig, maar mist er een zekere flexibiliteit en heeft het een prijskaartje. Hetzelfde geldt voor het internationaal testament, waarbij de procedure nog ingewikkelder en duurder is, maar die de opvolging vergemakkelijkt als deze in een ander land plaatsvindt. Ten slotte moet de holografische wil aan bepaalde regels voldoen, maar heeft het voordeel dat het gratis is.

 

Hoe kan ik in mijn eentje een testament maken?

Als u beslist om af te zien van de diensten van een notaris en zelf uw holografisch testament wilt opstellen, moet u ervoor zorgen dat u aan deze drie voorwaarden voldoet zodat deze geldig blijft:

  • Uw testament moet volledig in uw eigen handschrift worden geschreven (en kan niet op een computer worden getypt) ;
  • Uw testament moet gedateerd zijn (dag, maand en jaar), altijd met de hand;
  • Uw testament moet (met de hand) worden ondertekend door u en u alleen. Een testament is slechts geldig voor één persoon. Als u bijvoorbeeld hetzelfde testament wilt maken als uw echtgeno(o)t(e), moet u elk "het uwe" op een apart vel papier schrijven.

Als aan deze drie voorwaarden is voldaan, is uw testament rechtsgeldig. U moet er echter ook op letten dat u de tekst nauwkeurig opstelt. Inderdaad, u moet voorkomen dat uw wensen worden betwist, doordat deze dubbelzinnig kunnen worden geïnterpreteerd. Als u besluit iets na te laten, wat laat u dan precies na? Aan wie? Aan een persoon, een vereniging of een andere instelling? Laat u alles of een deel ervan na? Dit zijn allemaal vragen die in uw testament moeten worden beantwoord.

Enkele voorbeelden

Als u besluit om goederen aan een goed doel na te laten, zorg er dan voor dat u de exacte naam vermeldt. Het schrijven van "de liefdadigheidsinstelling die zorgt voor verlaten huisdieren in Brussel" is niet voldoende, want er zijn veel van dergelijke liefdadigheidsinstellingen in Brussel.

Als u goederen wilt nalaten aan twee van uw vrienden, mevrouw A en de heer B, en als de heer B voor u overlijdt, zal mevrouw A niet het deel van uw nalatenschap van de heer B erven, maar uw erfgenamen. Tenzij u dat in uw testament duidelijk hebt vermeld. Hetzelfde geldt als deze vrienden ook kinderen hebben en als u wilt dat zij erven van de goederen die u aan hun ouders heeft nagelaten. U moet dus aangeven dat als, één van deze vrienden voor u overlijdt, u ook de kinderen van uw vriend of andere vrienden na uw overlijden van u wilt laten erven. 

Waar moet ik mijn testament bewaren?

Wat betreft de plaats om uw testament te bewaren, zijn er ook hier weer verschillende mogelijkheden. Als u beslist om de hulp van een notaris te zoeken voor het opstellen van uw testament, zal het door uw notaris bewaard worden en geregistreerd worden in het "Central Register of Wills" (CRT), zodat uw erfgenamen het gemakkelijk kunnen terugvinden.

Als u echter een holografisch testament heeft geschreven, kunt u ervoor kiezen om deze te bewaren waar u maar wilt: thuis of in de kluis van een bank. U kunt het ook in een verzegelde enveloppe (als u niet wilt dat de notaris de inhoud van uw testament leest) bij een notaris deponeren. De notaris bewaart uw testament dus op een veilige plaats en registreert het bij het CRT.

 

Wat als ik me bedenk?

Een testament heeft één groot voordeel: het is gemakkelijk herroepbaar. Als u deze wilt annuleren, hoeft u hem alleen maar in stukken te scheuren of een nieuw testament te schrijven dat het vorige herroept. Hetzelfde geldt als u (delen van) uw testament wilt wijzigen: u hoeft alleen maar een nieuw testament te schrijven.

 

To conclude 

Zoals u waarschijnlijk heeft gemerkt, kan een testament echt een nuttig hulpmiddel zijn voor iedereen! Bovendien is het altijd herroepbaar! Het is dus de moeite waard om erover na te denken. En als u uiteindelijk besluit om uw eigen testament te schrijven, aarzel dan niet om de expertise van Morning Blue te vragen. Natuurlijk kunnen we het testament niet voor u opstellen, maar we zullen er zeker voor zorgen dat u aan alle elementen denkt om de geldigheid ervan te garanderen.