Successiebeheer (1/5): De Notaris

Als de essentiële administratieve stappen met betrekking tot het overlijden eenmaal zijn genomen, moet de nalatenschap van de overledene nog worden afgehandeld. De afwikkeling van het nalatenschap, meestal uitgevoerd door een notaris, bestaat uit vijf hoofdfasen, waarvan de eerste hier nader wordt toegelicht. 

Eerste stap: De afspraak met een notaris

Ontvang hulp van een notaris 

In het algemeen kiezen de erfgenamen er uit gemakzucht of gewoonte voor om gebruik te maken van de diensten van een notaris om hen te helpen bij de afwikkeling van de nalatenschap. De notaris kan zich immers gemakkelijk een eerste beeld vormen van het bezit van de overledene, waarschijnlijk aan de hand van enkele documenten die door familieleden worden voorgelegd (overlijdensakte, lijst van vermogensbestanddelen, geboorteakten, ...). Zij stellen hem of haar in staat om een verklaring van erfrecht op te stellen en vervolgens de eerste stappen te zetten om het erfenisdossier samen te stellen, een essentieel element in het proces van het beheer van de nalatenschap. Dit eerste contact met de notaris is ook bedoeld om de nabestaanden gerust te stellen, omdat zij hierdoor over het algemeen op de hoogte kunnen worden gesteld van de te nemen stappen. 

Erfbelasting aangeven, wablieft?

Bij overlijden moeten de erfgenamen, eventueel via een notaris, binnen vier maanden een verklaring van erfrecht indienen bij de belastingdienst. Dit document is als een foto van het vermogen van de overledene op de dag van zijn overlijden, zijn bezittingen (activas) en zijn schulden. Het is dit document dat vervolgens de bedragen van de successierechten (of Erfbelasting) vaststelt die door de erfgenamen moeten worden betaald. Deze worden op deze verklaring vermeld, evenals de inhoud van het testament van de overledene (als hij of zij een testament heeft opgemaakt). Als een erfgenaam zijn of haar nawlatenschap wilt verwerpen, hoeft hij of zij alleen maar een Acte van verwerping op te stellen, zodat hij of zij geen last meer heeft van de procedure. 

Doorgaan zonder notaris 

In België vereist de wet niet dat de diensten van een notaris de verklaring van successierechten opstellen. Daarom bent u volledig vrij om deze stappen op eigen houtje te nemen. Het opstellen van zo'n document kan echter niet worden geïmproviseerd en kost vaak tijd! Als u geen notaris heeft, kunt u altijd advies krijgen van andere competente professionals, zoals uw bankier, een expert op het gebied van vastgoedplanning of een advocaat. Natuurlijk is er één groot voordeel van het werken zonder notaris: de kosten. In feite hoeft u geen kosten te betalen, die in verhouding staan tot het bedrag van de nalatenschap, evenals bepaalde andere kosten (administratiekosten, post, beroep, enz.). Dus, als u zich klaar voelt om deze verklaring alleen op te stellen, moet u weten dat de meeste noodzakelijke stappen gratis zijn. Maar wees geduldig! Vergeet ten slotte niet dat Morning Blue je begeleidt in de stappen na een overlijden. Aarzel niet om contact met ons op te nemen om de oplossing te vinden die het best bij uw situatie past.