Successie Beheer (4/5): De aangifte van nalatenschap

De notaris beschikt nu over alle nodige documenten om de aangifte van nalatenschap officieel op te stellen, wat cruciaal is voor de afwikkeling van de erfopvolging. Deze stap, waar de erfgenamen doorgaans lang op wachten, is het moment van gedetailleerde berekeningen die de notaris in staat stellen om de exacte waarde van de nalatenschap te bepalen.

Vierde stap: De aangifte van nalatenschap

Nu, wat wordt er eigenlijk uitgerekend?

De werkelijke waarde van de nalatenschap, dat wil zeggen wat onder de erfgenamen wordt verdeeld op basis van hun erfrecht. Met andere woorden, het nettovermogen van de nalatenschap. Het bedrag van de erfbelasting en de notariskosten (als u de hulp van een notaris inroept) zullen ook gebaseerd zijn op deze waarde. 

Hoe wordt dit berekend?

Zoals eerder uitgelegd, komt deze waarde overeen met het totale nettovermogen, d.w.z. het saldo van alle activa die de overledene bezit en zijn verplichtingen. Om dit te berekenen zal de notaris eerst, in aanwezigheid van de echtgeno(o)t(e), een onderscheid maken tussen het eigen vermogen van de overledene en dat van het koppel. De erfopvolging die wordt gedeeld door de erfgenamen, inclusief de partner, bestaat immers slechts uit de helft van het vermogen. De andere helft behoort toe aan de echtgenoot. Merk op dat als de totale waarde van de nalatenschap een bepaald bedrag niet overschrijdt, de echtgenoot vrijgesteld kan worden van successierechten.

Dan kan de notaris alle goederen (roerende en onroerende) optellen en alle passiva aftrekken, waaronder ook andere vergoedingen, zoals ziekenhuis- of begrafeniskosten.

Wees voorzichtig: het kan verleidelijk zijn om de waarde van het vermogen te onderschatten om te proberen het bedrag van de erfbelasting te verminderen, maar het is een riskante zet. In geval van een poging tot fraude heeft de belastingadministratie immers twee tot tien jaar de tijd (afhankelijk van het type vermogen) om extra belastingen te vorderen (en boetes op te leggen). Een mechanisme, "voorbelasting" genaamd, helpt u om fouten te vermijden, of ze nu opzettelijk zijn of niet. Dit mechanisme stelt immers een ervaren taxateur aan om de waarde van de nalatenschap officieel te bepalen. Toch moeten de erfgenamen voor een dergelijke dienst betalen. Als de totale waarde van de nalatenschap dus laag is, is het misschien niet nuttig om van deze dienst gebruik te maken. Let op: als er een fout optreedt, heeft u het recht om deze te corrigeren, zelfs als de fiscale aangifte van de nalatenschap al is ingediend, zolang de termijn van 4 maanden niet is verstreken. Anders moet u een aanvraag tot regularisatie indienen, wat nog steeds leidt tot het betalen van extra belastingen en een boete.

En dat is niet alles!

Tot slot zal de notaris alle aftrekbare zaken zoals donaties die binnen 15 jaar voor het overlijden zijn ontvangen, opnieuw bekijken. Deze stap laat de notaris ook toe om na te gaan of de erfgenamen die van delen van het minimale aandeel erven, niet benadeeld worden. Als dat het geval is, kan de notaris het aandeel van degenen die "te veel hebben ontvangen" verminderen om het toe te wijzen aan de benadeelden, volgens bepaalde regels.

Om verder te gaan